Choroba nawet 3 milionów Polek
Endometrioza to ogólnoustrojowa choroba przewlekła o podłożu zapalnym. Charakteryzuje się tym, że tkanka podobna do endometrium - czyli tkanki, która fizjologicznie znajduje się w jamie macicy - jest zlokalizowana poza jamą macicy, gdzie narasta i rozwija się.
Najczęściej endometrioza zlokalizowana jest w miednicy mniejszej i jamie brzusznej – macica, jajowody, jajniki, pęcherz moczowy, jelita. Jednak można ją znaleźć również w bardziej odległych miejscach, takich jak wątroba, żołądek, a nawet płuca, mózg czy oko.
Endometrioza powoduje przede wszystkim silne dolegliwości bólowe, powstawanie zrostów oraz powstawanie guzów i torbieli.
Charakterystyczne jest to, że dolegliwości bólowe pojawiają się głównie w okresie okołomiesiączkowym. Jednak im dłużej trwa choroba, dolegliwości mogą się nasilać i pojawiać również w innych dniach cyklu menstruacyjnego, pomiędzy miesiączkami.
Endometrioza dotyczy głównie kobiet w wieku rozrodczym, między 20 a 40 rokiem życia, lecz zdarza się, że pierwsze objawy pojawiają się już u dziewcząt i nastolatek, które dopiero zaczęły miesiączkować, a także u kobiet w okresie pomenopauzalnym.
Istnieje wiele teorii, poszukujących przyczyn tej choroby, ale żadna z nich nie została ostatecznie zaakceptowana przez środowiska lekarskie.
Jakie są najczęstsze objawy endometriozy ?
Laparoskopia nie jest złotym standardem diagnostyki endometriozy.
Rozpoznanie endometriozy opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie medycznym, badaniu ginekologicznym na fotelu oraz USG dopochwowym w protokole endometriozy (zwanym również sonovaginografią). Kluczową rolę odgrywa USG, które jeśli jest wykonane przez lekarza doświadczonego w diagnostyce endometriozy, uwidocznia zmiany endometrialne w obrębie miednicy mniejszej.
W wybranych przypadkach lekarz może zlecić również wykonanie rezonansu magnetycznego w protokole endometriozy (zazwyczaj rezonans miednicy mniejszej, a czasami również jamy brzusznej).
Obecnie laparoskopia nie jest już wykonywana wyłącznie w celu potwierdzenia diagnozy - jest zarezerwowana głównie, gdy konieczne jest leczenie operacyjne.
Leczenie endometriozy
Nie istnieje jedna metoda leczenia odpowiednia dla wszystkich osób z endometriozą. Plan terapii powinien być dopasowany do indywidualnych potrzeb i może obejmować leczenie farmakologiczne, leczenie operacyjne oraz wsparcie specjalistów, takich jak fizjoterapeuta uroginekologiczny, dietetyk czy psycholog. Coraz większą rolę odgrywa również edukacja i świadome zarządzanie chorobą. Celem leczenia jest przede wszystkim zmniejszenie bólu, poprawa jakości życia i pomoc w realizacji indywidualnych potrzeb i planów.
Styl życia czyli to, co możesz zrobić na co dzień
Choć odpowiedni styl życia nie leczy endometriozy, może pomóc łagodzić objawy i poprawiać samopoczucie. Wiele osób odczuwa korzyści z diety o działaniu przeciwzapalnym, regularnej aktywności fizycznej, dbania o sen i rytm dobowy oraz świadomego planowania czasu na regenerację. Nawet niewielkie zmiany mogą wspierać organizm w codziennym funkcjonowaniu.
Leczenie farmakologiczne
Leczenie farmakologiczne ma na celu przede wszystkim zmniejszenie bólu i ograniczenie aktywności choroby. W zależności od sytuacji może obejmować leki przeciwbólowe oraz terapię hormonalną, dobraną indywidualnie przez lekarza. Wybór metody zależy od objawów, wieku, planów dotyczących ciąży oraz ogólnego stanu zdrowia.
Multidyscyplinarne wsparcie
Endometrioza wpływa na wiele aspektów zdrowia, dlatego jej leczenie często wymaga współpracy różnych specjalistów. Oprócz ginekologa warto skorzystać ze wsparcia fizjoterapeuty uroginekologicznego, dietetyka, psychologa, a w razie potrzeby także gastroenterologa, seksuologa czy psychiatry. Takie kompleksowe podejście zwiększa szansę na poprawę jakości życia.
Leczenie operacyjne
Leczenie operacyjne rozważa się wtedy, gdy objawy są nasilone, leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych efektów, choroba wpływa na funkcjonowanie narządów lub w przypadku trudności w zajściu w ciążę. Celem operacji jest usunięcie możliwie wszystkich ognisk endometriozy przy jednoczesnym zachowaniu jak najlepszej funkcji narządów. Najczęściej wykonuje się zabieg metodą laparoskopową, a w wybranych przypadkach wykorzystuje się również system robotyczny da Vinci.
Pobierz bezpłatny eBook
o endometriozie i dowiedz się więcej o tej chorobie
“Każdej pacjentce z endometriozą będę polecać eBook fundacji Endopolki ‘holistycznie o endo’ z nadzieją, że uda się zahamować rozwój choroby i zminimalizować jej konsekwencje.”
– Dr n.med. Joanna Jacko, specjalista położnictwa, ginekologii i ginekologii onkologicznej, ultrasonofrafista
